darewit Inkubatory do jaj animar terrarystyka Poid?a, karmid?a, inkubatory, siatki
(zwierz?ta, og?oszenia)
Og?oszenia, zwierz?ta,



RYBY DRAPIEŻNE WÓD SŁODKICH POLSKI (1)


W niniejszym artykule pokrótce przedstawię wybrane aspekty biologii oraz ciekawostki behawioralno-anatomiczne najpospolitszych słodkowodnych gatunków ryb drapieżnych, które występują w naszych wodach. Z informacjami tymi powinien zaznajomić się każdy wędkarz i miłośnik przyrody ojczystej. Dobrze jest bowiem wiedzieć co też w rzece, jeziorze czy stawie pływa, jakie ma zwyczaje i czym się charakteryzuje. Mam nadzieję, że mój artykuł okaże się tu pomocny.

W części pierwszej opracowania przedstawiam takie gatunki ryb drapieżnych jak: okoń oraz jazgarz, a w kolejnych, następne.


OKOŃ

ryby drapieżne, ryby, okoń Okoń (Perca fluviatilis) – potocznie w Polsce zwany jest garbusem lub okłoniem (dawniej także kostyrzem). Drapieżnik ten uchodzi za jedną z napiękniej ubarwionych krajowych gatunków ryb. Charakterystyczna dla okonia są m.in.: podwójna płetwa grzbietowa (pierwsza większa, z twardymi, ostrymi promieniami i czarną plamką przy tylnej krawędzi oraz druga - mniejsza, złożona z miękkich promieni), kości żuchwy tak połączone z czaszką, że w czasie chwytania i połykania ofiary możliwe jest wielokrotnie większe rozwarcie pyska aniżeli w stanie spoczynku, obecność żołądka oraz dwukomorowy pęcherz pławny. Ten ostatni jest zamknięty, czyli nie ma połączenia z przełykiem. Gatunki ryb zamkniętopęcherzowych znacznie gorzej i dłużej przystosowują się do spadku ciśnienia atmosferycznego. Ich przemiana materii jest wtedy zachwiana, a żerowanie wstrzymane, o czym powinien wiedzieć każdy wędkarz ryb drapieżnych.
W Polsce okoń jest gatunkiem pospolitym we wszystkich stojących i wolno płynących typach wód oraz strefie przybrzeżnej Bałtyku. Dorasta do 60 cm i osiąga wagę 3 kg, ale w naszych wodach mierzy przeciętnie kilkanaście cm i waży 100-200 g. Rośnie bardzo wolno – pięcioletnie ryby osiągają długość 20-22 cm, a 9-10-letnie mierzą nie więcej niż 30 cm. Jeśli w zbiorniku brakuje pożywienia drapieżniki te karłowacieją, co doprowadza do zachwiania struktury populacji, w której dominują osobniki o małym wzroście (zjawisko bardzo częste w wodach Polski). W związku z tym ryby te, mimo bardzo smacznego mięsa, są przez rybaków często traktowane jako uciążliwe szkodniki wyżerające ikrę i narybek cenniejszych gatunków ryb (np. sielawy, siei) i przez to niepożądane na łowiskach. Według Regulaminu Amatorskiego Połowu Ryb PZW z 2019 roku wymiar ochronny okonia wynosi 15 cm (za wyjątkiem wód ujętych w Informatorze wód krainy pstrąga i lipienia).
Gatunek bardzo plastyczny (tzw. eurytopowy), potrafiący przystosować się do niemal każdych warunków środowiskowych, mimo dość małej tolerancji na brak tlenu w wodzie (zwłaszcza podczas transportu). Młode osobniki polują w stadzie, starsze w małych grupach, zaś bardzo duże okazy - samotnie. Te ostatnie często zapuszczają się w strefę pełnej wody w zbiorniku. Osobniki młodociane przebywają gromadnie najczęściej w strefie litoralu, nieopodal roślinności wynurzonej i porastającej dno zbiornika. Okoń preferuje rozmaite kryjówki, które stwarzają zatopione drzewa, głazy, pnie itp. Drapieżnik ten jest bardzo żarłoczny i poluje przez okrągły rok. Wykazuje znaczną ruchliwość i często zmienia miejsca swych polowań. Ofiarę ściga i kąsa dopóki ta nie opadnie z sił, po czym pożera ją od głowy. W warunkach naturalnych można zaobserwować, jak grupa polujących okoni „bije” w drobnicę od dołu i z boków, co powoduje, że ofiary rozpaczliwie ratują się wyskokami z wody. Stare, mocno wygrzbiecone osobniki o wadze 1-2 kg zamieszkują głównie duże i głębokie jeziora, wiodąc samotniczy tryb życia. Polują zaś przeważnie z ukrycia i niechętnie gonią ofiarę. Dymorfizm płciowy u okonia jest słabo zaznaczony, ale widoczny w okresie godowym, kiedy ikrzyce mają powiększone partie brzuszne. U mleczaka płetwy brzuszne są bledsze, jaśniejsze, podczas gdy u ikrzycy mają intensywną barwę. Do tarła dochodzi w okresie od marca do maja. Ryby wybierają do rozrodu miejsca zaciszne, płytkie, porośnięte roślinnością zarówno podwodną, jak i wynurzoną, w pobliżu zatopionych w wodzie gałęzi drzew, wśród kamieni, bali, na żwirze. Samica składa przeciętnie od kilku do ponad 30.000 ziaren ikry, która w wodzie układa się w charakterystyczne długie na około metr, śluzowate wstęgi. Narybek jest bardzo żarłoczny.
W pierwszym roku życia jego wzrost jest najbardziej intensywny. Roczne osobniki mierzą około 5-7?cm przy masie ciała rzędu 5?g. Kilkucentymetrowe pożerają już nie tylko narybek innych gatunków, ale także swoich mniejszych pobratymców. Po osiągnięciu kilkunastu centymetrów długości (co ma miejsce w 3-4 roku życia) drapieżnik przechodzi na odżywianie się głównie niewielkimi rybami.
Okonie można utrzymywać w zimnowodnym akwarium oraz oczku wodnym. Ma to jednak swoje wady i zalety.


JAZGARZ
(...)


(cdn)
tekst i zdjęcia: dr Hubert Zientek
www.multihobby.net
Autor książki „Ryby i rośliny w akwarium zimnowodnym i oczku wodnym – poradnik hodowcy” Wydawnictwo SGGW (2016)




cały artykuł jest opublikowany w najnowszym, marcowym numerze f&f – 03/2019 (242)
szukaj w kioskach, urzędach pocztowych (lista na:www.poczyta.pl), empikach lub zamów prenumeratę

STRONA GŁÓWNA


Wydawnictwo Fauna&Flora Adres: 45-061 Opole ul. Katowicka 55. Tel. 77/402-54-32. Tel./fax: 77/402-54-31. e-mail:redakcja@faunaflora.com.pl
Redakcja gazety: zespół. Redaktor naczelny: Marek Orel, te. +48 608 527 988. Redaktor techniczny: Janusz Wach, tel. +48 606 930 559. Korekta: Iwona Stefaniak.