Rozelle białolice są gatunkiem papug australijskich, mających wśród hodowców opinię płochliwego. Pary w okresie lęgowym są bojaźliwe do tego stopnia, że mogą porzucić swoje pisklęta.


Będąc właścicielką wyjątkowo ufnych osobników, postanowiłam zaryzykować i przeprowadzić wnikliwą obserwację ich lęgów. (fot.1). W ciągu dwóch sezonów, w trzech lęgach, jedna para wychowała osiem zdrowych piskląt, które ważyłam i fotografowałam codziennie od dnia wyklucia, a obserwacjami dotyczącymi zachowań piskląt chciałabym podzielić się z czytelnikami.


Pisklęta wykluwają się po 21 dniach wysiadywania jaj, a wychodzą z budki po kolejnych 28.






Pierwszym odruchem, który zauważyłam było "skupianie się" piskląt w kulkę. Jak się domyślam miało to na celu ograniczenie utraty ciepła i było wyraźniejsze u piskląt jeszcze nie opierzonych. Młode były splątane do tego stopnia, że trudno było je rozdzielić. (fot.2)

Charakterystyka i występowanie
Charakterystyczną cechą ubarwienia są kasztanowordzawe, białoobrzeżone plamy po bokach głowy i tej samej barwy także białoobrzeżona duża plama znajdująca się na przedniej części szyi i piersi. Pozostałe upierzenie czarne z białym rysunkiem. Nogi oraz niewielki dziób czarne. Ubarwienie obojga płci identyczne. Gęś nieznacznie mniejsza od gąsiora. Osobniki młodociane jasne, matowobrązowe. Osiągają 55cm dł. Głos to wdzięczne, ostre dwusylabowe okrzyki; "kik - łik, kik - wit".

Tereny gniazdowe bernikli rdzawoszyich to tundra i lasotundra zachodniej Syberii. Prawie cała populacja zimuje w zatokach na południu Morza Kaspijskiego. Mniejsze grupy w Iranie, na bagnach Eufratu, ale też w Wielkiej Brytanii, Szwecji, Francji, w delcie Dunaju, Rumuni, na wybrzeżach Bułgarii i w północnej Afryce. Osobniki które oderwały się od swego stada, dołączają do stad innych gatunków gęsi wędrujących na zachód i w ten sposób docierają do Europy Środkowej. Jednak najczęściej wędrówki odbywają w gęstych, jednogatunkowych stadach, a wszystkie wzloty w locie odbywają jednocześnie, po czym z łatwością można je rozpoznać.

Z zimowisk odlatują już w lutym, ale na swoje miejsca lęgowe docierają dopiero na początku czerwca, to znaczy w momencie kiedy rusza wegetacja roślin, będących ich pożywieniem. Mają przed sobą zaledwie trzy miesiące, aby odchować potomstwo i przejść proces pierzenia. Tuż po przylocie skojarzone już na zimowiskach pary, przystępują niezwłocznie do rozrodu. Gnieżdżą się zazwyczaj w niewielkich koloniach, często w bliskości gniazd sokoła wędrownego (Falco peregrinus) lub myszolowa włochatego (Buteo lagopus), bowiem gatunki te potrafią skutecznie przepędzić lisa polarnego, najgroźniejszego, naturalnego wroga bernikli rdzawoszyich. Gniazda budują w pobliżu wody, na suchej ziemi porośniętej trawą lub trzciną, często także pod krzewem. Niekiedy gniazda ich są zupełnie nie osłonięte. Ścielą je trawą i puchem. Gęś znosi 3-7 (najczęściej 4-5) kremowych jaj, które wysiaduje przez 23-25 dni. Gąsior w tym czasie strzeże przed intruzami najbliższej okolicy. Kiedy gęś opuszcza gniazdo, przykrywa jaja wyściółką. Wyklute pisklęta po wyschnięciu i zresorbowaniu woreczka żółciowego, prowadzone są przez rodziców na wodę. Na terenach lęgowych pokarmem osobników dorosłych jak i młodych, jest niemal wyłącznie krótka trawa rosnąca między kępami mchów i porostów, które wyskubują jak pisklęta swoimi krótkimi dziobami.

Dorosłe ptaki rozpoczynają pierzenie w końcu czerwca, a młode uzyskują samodzielność w wieku 35-40 dni. Pod koniec sierpnia wyruszają w drogę powrotną, aby w listopadzie pojawić się ponownie na zimowiskach, gzie żywią się kłączami, cebulami dzikiego czosnku, trawą i pszenicą ozimą.

Według danych z lat 70. populacja tego gatunku w środowiskach naturalnych wynosiła 20000 sztuk. Dane z 1993r. brzmią bardziej optymistycznie, bowiem stwierdzono na zimowiskach populacje liczące w sumie 75.000 bernikli rdzawoszyich.

Moja akwarystyczna przygoda z dyskowcami

W roku 1999 podczas pobytu u wujka i przyglądaniu się jego akwarium stara miłość zapłonęła w mym sercu ponownie. Pamiętając swoje błędy z przeszłości zaczerpnąłem wiedzę z publikacji akwarystycznych raz jeszcze. Po wielu godzinach spędzonych na czytaniu o zakładaniu akwarium i jego pielęgnacji przyszedł czas na jego zakup. I tak w najbliższą niedziele udałem się na giełdę po nowiuśkie 80l akwarium. Zamieszkały w nim skalary. Pewnego dnia po powrocie do domu z zajęć, chcąc nakarmić ryby osłupiałem. Skalary złożyły ikrę. Moja radość w tym momencie była wprost nie do opisania, ale niestety nie trwała ona długo. Nie wiedząc, czemu termoregulator źle spełnił swoje zadanie i temperatura wody w akwarium została podniesiona do poziomu zezwalającego na spokojne odejście całej obsady zbiornika.






To wydarzenie jest w pewnym sensie szczęściem w nieszczęściu, ponieważ gdyby nie ten fakt moja przygoda z paletkami nigdy by się nie zaczęła. Dlaczego? Otóż chodząc po giełdzie i przyglądając się nowym rybom do akwarium stanąłem naprzeciw zbiornika z paletkami Stałem wpatrując się w nie i myślałem o ich zakupie mając w pamięci słowa sprzedawcy ze sklepu zoologicznego z przeszłości. Coś mnie zarazem do nich ciągnęło a coś odpychało. Bałem się, że poczuję znowu smak porażki. Z drugiej strony jednak nachodziły mnie myśli, że podołam ich wymogom.

Rozród i wychowanie

Zwykle prowadzą samotny tryb życia i rzadko starają się nawiązywać przyjaźnie z innymi osobnikami. Wyjątkiem jest maj, jest to sezon godowy. W tym czasie samca może przywabić inny, charakterystyczny dla samicy zapach, po czym rozpoczynają się stosunkowo długie i głośne zaloty. Jeże nie łączą się w trwałe pary, a samica odchowuje potomstwo samodzielnie, bez jakiejkolwiek pomocy ze strony samca. Ciąża trwa 5-6 tygodni. Poród młodych zwanych jeżątkami, ma miejsce w okresie czerwca i lipca, a miot liczy sobie średnio 4-5 maluchów.

Czy jeże rodzą się z kolcami? Otóż nawet miękkie kolce bardzo utrudniałyby poród, gdyż jeże rodzą się ogonkiem do przodu; młode po prostu by się zaklinowały. Dlatego w chwili urodzenia kolce są pokryte skórą, a krótko po porodzie (który trwa 1-2 minuty) kolce przebijają się przez skórę. Są wtedy całkiem białe. Oczy zaczynają otwierać dopiero pod koniec trzeciego tygodnia życia. Pozostają w gnieździe z matką, która karmi je przez 6-8 tygodni. W tym czasie wyrastają im normalne kolce.



Gdy jeże mają ok. 5-6 tygodni opuszczają gniazdo i wyruszają ku samodzielnemu życiu; na tym etapie rozwoju ważą ok. 250 gr. Jeżeli młody jeż przeżyje okres niemowlęcy w gnieździe, a potem i pierwszą hibernację, może przeżyć 4-5 lat lub nawet dłużej. W tym wieku zacznie się już starzeć, ale rekordziści mogą przeżyć nawet 10 lat.

Ojczyzną owcy kameruńskiej, znanej też pod nazwą zachodnioafrykańska owca karłowata, są kraje tropikalnej części Afryki Południowo-Zachodniej i Środkowej - między innymi Senegal i Kamerun - stąd jej nazwa. Z Afryki wraz z transportami niewolników w XVI i XVII w, była wywożona do Ameryki Południowej i Środkowej. W Ameryce dała początek kilku tamtejszym rasom owiec szerstnych, jak np. barbados czarnobrzuchy. W Ameryce Północnej i w Europie owca kameruńska pojawiła się znacznie później (XX w.) i od samego początku nie traktowano jej jako źródło mięsa, ale raczej jako żywe "kosiarki" trawników oraz ozdoba ogródków i ogrodów zoologicznych. Do dzisiaj jest zresztą stałym elementem tzw. dziecięcych zoo.

Owca kameruńska jest typową owcą szerstną, tzn. że w odróżnieniu od znanych nam owiec o okrywie wełnistej, ma okrywę składającą się z krótkich (1-3 cm), grubych włosów rdzeniowych. Włosy te sezonowo linieją. U owiec tych na okres zimowy w okrywie pojawiają się także włosy puchowe - krótkie, bezrdzeniowe i cienkie, które również linieją wiosną. Owiec kameruńskich nie trzeba strzyc. Plusem takiej okrywy jest także to, że jest mniej podatna na inwazje pasożytów zewnętrznych, tak masowo pojawiających się w okrywie wełnistej. Dzięki swej okrywie owce kameruńskie bardzo dobrze znoszą nawet największe upały.