darewit Gielda Nierada Inkubatory do jaj animar terrarystyka Poid?a, karmid?a, inkubatory, siatki
(zwierz?ta, og?oszenia)
Og?oszenia, zwierz?ta,
"Tu dzioby bursztynowe, tam czubki z korali
Wznoszą się z gęstwi pierza jak ryby spod fali.
Wysuwają się szyje i w ruchach łagodnych
Chwieją się ciągle na kształt tulipanów wodnych
Tysiące oczu jak gwiazdy błyskają ku Zosi.
Ona w środku wysoko nad ptactwem się wznosi,
Sama biała i w długą bieliznę ubrana,
Kręci się jak bijąca wśród kwiatów fontanna;
Czerpie z sita i sypie na skrzydła i głowy
Ręką jak perły białą gęsty grad perłowy
Krup jęczmiennych..."

Adam Mickiewicz "Pan Tadeusz"

PERLICZKA

Cytując fragment księgi V "Pana Tadeusza", w której to Adam Mickiewicz w iście mistrzowski sposób opisuje czynności związane z pielęgnacją drobiu - pragnę przedstawić Państwu gatunek znany, ale jakże rzadko hodowany w naszych kurnikach przydomowych. Gatunkiem tym jest perliczka zwana również pantarką.

peliczka Prócz swoich walorów użytkowych, jak smaczne delikatne mięso i całkiem zadowalająca nieśność, ptaki te mają jeszcze jedną i wydaje się istotną zaletę - są bardzo ładne. Stadko perliczek przemieszczające się w zawartej grupie po naszym podwórku wygląda bardzo interesująco.


Systematyka i pochodzenie

Perliczka spotykana w naszych hodowlach, to udomowiona perliczka pospolita (Numida meleagris). Należy ona do rzędu kuraków (Galliformes), rodziny bażantowatych (Phasianidae) i podrodziny perliczek (Numidinae).
Do podrodziny tej należą cztery rodzaje z sześcioma gatunkami. Ojczyzną wszystkich gatunków jest Afryka i Madagaskar. Rodzaj: Guttera (Wagler, 1832) - 2 gatunki Guttera plumifera (Cassin, 1857) - perliczka niebieskawa -Kamerun, Gabon, Północny Zair. Guttera pucherani (Hartlaub, 1860) - perliczka czubata - Gwinea, Wschodnia Afryka, Angola.
Rodzaj: Numida (Linnaeus, 1766) - 1 gatunek Numida meleagris (Linnaeus, 1758) - perliczka pospolita - Etiopia po południową Afrykę, Zachodnie Maroko.
Rodzaje: Acryllium (Gray, 1840) - 1 gatunek Acryllium vulturinum (Hardwicke, 1834) - perliczka sępia - Wschodnia Etiopia, Somalia po Tanzanię.
Rodzaj: Agelastes (Bonaparte, 1850) - 2 gatunki Agelastes meleagrides (Bonaparte, 1850) - perliczka czerwonogłowa - Liberia, Ghana. Agelastes niger (Cassin, 1857) - perliczka czarna - Południowy Kamerun, Gabon, Wschodni Zair.
Długość ciała perliczek zamyka się w przedziale 40-75cm. Głowy i szyje są w znacznej części nagie. Zabarwione na biało, czerwono i błękitnie. Na głowie płat skórny lub hełm kostny. U niektórych gatunków korale. Skrzydła krótkie i zaokrąglone. Sterówki krótkie. Upierzenie szaroniebieskie pokryte białymi “perełkami”. Wyjątek stanowią gatunki z rodzaju Agelastes.
Ubarwienie samców i samic jednakowe. Perliczki prowadzą naziemny tryb życia lecz nocują na drzewach. Żywią się owadami, ziarnem, trawami, liśćmi, pąkami i jagodami. Gniazdują na ziemi. Składają 7 do 20 jaj. Najbardziej interesująca nas perliczka pospolita (Numida meleagris) ma ok. 55cm długości.
Upierzenie ciemno - stalowo - niebieskie pokryte białymi, perełkowatymi plamkami. Kark i górna część piersi fioletowe. Na nagiej, białej głowie hełm barwy rogu. U nasady żuchwy dwa czerwone płaty skórne. Między tymi płatami skóra na gardle niebieska. Dziób pomarańczowo - czerwony. Samca od samicy odróżnimy po drobnych szczegółach w budowie głowy. Głos ma charakterystyczny i bardzo donośny. Żyje na sawannach wśród rzadkich drzew i krzewów rodzinami po około 20 sztuk. Niekiedy kilka rodzin łączy się w tak zwane klany po około 100 sztuk. W okresie lęgowym wyodrębniają się pary i żyją w zdecydowanej monogamii.
Samica wygrzebuje dołek w ukryciu, w wysokiej trawie. Wyściela go obficie liśćmi i trawą, składa 6 do 10 kremowo - brązowych jajek. Na gnieździe siedzi tylko samica, a okres inkubacji trwa 25 dni. Pisklęta perliczek, tak jak wszystkich kuraków, są zagniazdownikami, co znaczy, że po wylęgu, kiedy wyschnie im puch i zostanie zresorbowany woreczek żółtkowy, opuszczają gniazdo w poszukiwaniu pokarmu. Od 14 dnia życia zaczynają nocować na gałęziach drzew wraz z rodzicami. Dwumiesięczne pisklęta są już samodzielne, sześciomiesięczne w pełni wyrośnięte.


Historia udomowienia

Z całej podrodziny Numidinae perliczka pospolita oswaja się najłatwiej i hodowana jest od dawna przez krajowców. Wytrzymałość na niskie temperatury przyczyniła się do rozpowszechniania tego gatunku w innych częściach świata.
Do Europy została sprowadzona w czasie wojen punickich (264 - 146r. p.n.e.) do Italii. Wyginęła jednak wraz z upadkiem Cesarstwa Rzymskiego. Ponownie przywieźli ją w XVI wieku Portugalczycy. Od tego czasu hoduje się ją jako drób domowy.


Chów i hodowla

Perliczki w naszych hodowlach wyglądają tak samo jak dzika perliczka pospolita (Numida meleagaris). Udało się jednak wyhodować kilka odmian barwnych. Prócz ptaków o upierzeniu stalowo - niebieskim pokrytym białymi, perełkowatymi plamkami występują barwy: fioletowa częściowo pokryta białymi plamkami, błękitna perełkowata (porcelanowa), żółta perełkowata, czysto biała i czysto żółta. U wszystkich ciemnych odmian spotyka się czasami białe lotki pierwszego rzędu, jak również duże, białe plamy szczególnie na piersi, tak zwane szeki. Gatunek ten nie tworzy konkretnych ras. Występują jednak linie szybciej i lepiej umięśniające się i linie o dobrej nieśności.
peliczka Warunki utrzymania perliczek są zbliżone do tych, jakich wymagają kury.
Muszę tutaj stwierdzić, że wybiegi jak: łąki i sady i podobnie duże przestrzenie są właściwe do hodowli perliczek. W takich warunkach ptaki te idealnie wykorzystują teren jako żerowisko.
Są bardzo pożyteczne przy tępieniu różnych szkodliwych owadów, w tym stonki ziemniaczanej. Dokarmianie ogranicza się wtedy do sypnięcia niewielkiej ilości pszenicy, jęczmienia i podania czystej wody. Dokarmiamy i poimy zawsze w pobliżu kurnika, po to, aby zmusić ptaki do nocowania w nim. Według moich obserwacji perliczki bardzo szybko uczą się nocować w kurniku i tam też znoszą jaja.
Hodowla na mniejszym, ograniczonym wybiegu, jest również możliwa. Stadko hodowlane jest wtedy mniej liczne, na przykład 1 perlik i 2 do 4 perliczek. W takiej sytuacji musimy zadbać o odpowiednie żywienie.
Przed zbliżającym się okresem nieśności, co w naszych warunkach klimatycznych następuje około połowy kwietnia, pokarm musi być wartościowy, bogaty w białko, witaminy oraz makro - i mikroelementy. Ziarno (pszenica, jęczmień, owies) możemy podawać skiełkowane, co ma bardzo korzystny wpływ na nieśność i jakość jaj wylęgowych.
Białko zwierzęce podajemy w postaci chudego twarogu i posiekanych, ugotowanych na twardo jaj. Możemy to zastąpić gotową paszą dla kur niosek. Podajemy również tartą marchew i dużo zieleniny. Jeśli nie podajemy paszy dla niosek, to w osobnym naczyniu powinny mieć perliczki do dyspozycji mieszankę mineralną, a dwa razy w tygodniu do wody dodajemy komplet witamin np. Polfamix Z. Należy pamiętać, że naczynie z roztworem polfamixu, czy też innych premiksów powinno stać w cieniu, ponieważ promienie słoneczne niszczą witaminy. Roztwór należy sporządzać świeży, raz na 12 godzin.
Jajka perlicze mają brązową i bardzo mocną skorupę, niekiedy mocno nakropioną. Są bardzo trwałe. W temperaturze 3-7 stopni możemy je przechowywać przez okres 1 roku. Są mniejsze od jaj kurzych i ważą 42 do 46g. Żółtko ma intensywnie pomarańczową barwę. Prócz bardzo korzystnych walorów odżywczych, charakteryzują się jeszcze wybornym smakiem. W mojej amatorskiej hodowli perliczki niosą średnio 157 jaj rocznie, a więc dostarczają nam sporo wspaniałych jaj konsumpcyjnych. Kompletując stado hodowlane perliczek, musimy pamiętać, aby 1 perlikowi przydzielić nie mniej niż 2, a nie więcej niż 10 perliczek.

W odróżnieniu od dzikiej perliczki pospolitej, perliczka udomowiona stała się ptakiem poligamicznym.
Przy wyborze ptaków do hodowli zwracamy uwagę na nieśność i na eksterier odpowiadający standardowi. Bardzo istotną sprawą jest dobór ptaków z wyraźnie zaznaczonym dymorfizmem płciowym (patrz rysunek), ponieważ u gatunku tego różnice między samcem, a samicą, są niewielkie. Egzemplarze o niewyraźnych cechach samczych lub samiczych należy eliminować z hodowli. Warto tu jeszcze dodać, że samiec (perlik), mimo iż wygląda na większego od samicy (perliczki) jest od niej około 15% lżejszy. Inne istotne cechy przy wyborze ptaków hodowlanych, to brak płochliwości i brak chęci do wydawania donośnych, skrzeczących odgłosów. Powszechnie wiadomo, że perliczki potrafią bardzo głośno skrzeczeć. Może to być uciążliwe dla nas i dla naszych sąsiadów. Jednak odpowiednia selekcja ptaków hodowlanych, może się przyczynić, że perliczki nasze nie będą tak krzykliwe. Ponadto uzyskamy ptaki spokojne, ładne z wyraźnym dymorfizmem płciowym o niezłej nieśności. Uzyskanie tych wszystkich korzystnych cech powinno być celem naszej hodowli. Jako ptaki hodowlane, perliczki możemy wykorzystywać przez okres 4 lat. Po tym okresie bardzo wyraźnie spada nieśność i procent zapłodnionych jaj. Do wylęgu zbieramy jaja gdy tylko perliczki zaczną nieść, to znaczy od połowy kwietnia do końca maja. Uzyskujemy wtedy wczesne i silne pisklęta, które zdrowo nam się rozwijają, a jesienią wyglądają jak ptaki dorosłe. Jaja wylęgowe najlepiej przechowywać w temperaturze
15 stopni C, do 10 dni. Jeśli wkładamy je do wtłaczanek, musimy pamiętać, aby były skierowane tępymi końcami ku górze. Chodzi o to, aby cała zawartość nie uciskała komory powietrznej, znajdującej się właśnie w tej części jaja.
Proces udomowienia perliczek wpłynął również na zaniknięcie instynktu wysiadywania jaj. Zdarzają się, co prawda, perliczki posiadające ten instynkt i są nawet dobrymi matkami lecz jest ich bardzo niewiele.

Jak zatem doprowadzić do wylęgu piskląt?

Najczęściej stosowanym jest podłożenie jaj perliczych kwoce. Pisklęta lęgną się najczęściej 26 dnia. Odchów jest taki sam jak odchów kurcząt. W różnych publikacjach są wzmianki, że pisklęta perliczek nie chcą pobierać pierwszego pokarmu i dlatego należy je odchowywać w towarzystwie kurcząt. Na podstawie własnych doświadczeń mogę stwierdzić, że w mojej hodowli nic takiego nie występowało, a pisklęta od pierwszego dnia były bardzo aktywne.
peliczki Innym sposobem wylęgu piskląt są domowe inkubatory. Przed włożeniem jaj inkubator dezynfekujemy oparami forma-liny. Na talerzyku kładziemy tabletkę nadmanganianu potasu i zalewamy 40% formaliną. Po 24 godzinach zabieramy formalinę i wietrzymy inkubator. Napełnia-my naczynia wodą, w które powinien być wyposażony inkubator. W ten sposób uzyskujemy wilgotność w granicach 70-80%. Następnie ustawiamy termostat na 39,5 stopni C. Jaja wkładamy do inkubatora o ustabilizowanej temperaturze. Przed włożeniem dobrze jest je zanurzyć w 2% roztworze chloraminy. Po włożeniu jaj nie obracamy ich przez pierwsze dwa dni i trzy dni przed wylęgiem. Od trzeciego do dwudziestego trzeciego dnia obracamy je 3 razy na dobę.
Po wylęgu pisklęta przebywają jeszcze przez 24 godziny w inkubatorze, a następnie przenosimy je do pomieszczenia wyposażonego w źródło światła i ciepła (promiennik).
Do karmienia piskląt najwygodniej stosować gotową mieszankę paszową dla kurcząt DK. Tak karmione pisklęta rozwijają się prawidłowo. Od siódmego dnia życia można dodatkowo podawać tartą marchew, siekaną zieleninę (mniszek lekarski, gwiazdnicę, krwawnik)
i drobny żwirek. Sądzę, że pisklęta perlicze, to bardzo witalne stworzonka i znacznie bardziej odporne na choroby od kurcząt.


Kończąc mam nadzieję, że zachęciłem Państwa do hodowli tych egzotycznych, rodem z Afryki ptaków, zaliczanych, do drobiu domowego. Naprawdę są piękne i godne większego zainteresowania.


Andrzej Jarosz




POWRÓT

STRONA GŁÓWNA


Wydawnictwo Fauna&Flora Adres: 45-061 Opole ul. Katowicka 55. Tel. 077/402-54-32. Tel./fax: 077/402-54-31. e-mail:redakcja@faunaflora.com.pl
Redakcja gazety: zespół. Redaktor naczelny: Marek Orel, mobil 0608 527 988. Redaktor techniczny: Janusz Wach, mobil 0606 930 559. Korekta: Iwona Stefaniak.