PERLICE W MOIM OGRODZIE

Ptaki te mało popularne w Polsce, w innych krajach są chowane i użytkowane na skalę przemysłową i w gospodarstwach ekologicznych. Zachowanie tych ptaków w chowie ekstensywnym jest bardzo ciekawe i zaskakuje obserwatora.

Perlice (Numdidae) zwane pantarkami należą do rzędu kuraków (Galliformes), rodziny bażantowatych (Phasianidae). Perlice obecnie spotykane w Polsce to perlice pospolite (Numida meleagris). Perlica domowa wywodzi się od perlicy dzikiej (zdj. na okładce), zamieszkującej do dziś niemal całą Afrykę, a szczególnie Afrykę Środkową. Ptaki te były znane w starożytnej Grecji i Rzymie i przez wielu uważane za królewskie ptaki. Całkowite udomowienie perlic nastąpiło już na przełomie I i II tysiąclecia p.n.e..

Już w odległych czasach zauważono, że poza smacznym, delikatnym mięsem i dużą ilością jaj od nioski, ptaki te charakteryzuje nadrzędny walor - są one bardzo ładne. Znane są trzy typy ubarwienia perliczek: szare - ciemnoszare pióra pokryte drobnymi, białymi plamkami, srebrzysto niebieskie - pióra srebrzyste w niebieskim odcieniu, nakrapiane białymi plamkami, białe - pióra czysto białe, lub w kolorze śmietanki z niewyraźnymi plamkami koloru perły.

Hełm kostny na szczycie głowy wyrasta samcom i samicom, u samców jest nieco większy. Dzwonki mocniej wykręcone wskazują także na płeć męską. Najłatwiej rozpoznać płeć tych ptaków po rozstawie kości łonowych. U samców rozstaw kości łonowych jest nie większy niż 1 cm, u samic zawsze większy. Głowa jest naga, czerwona lub błękitna. U niektórych perlic hełm obrasta długimi piórami Niektóre perlice mają drobne korale na nieopierzonej szyi. Ich skrzydła są krótkie i lekko zaokrąglone. Mocne lotki zapewniają ptakom dobrą siłę nośną. Ogon jest krótki.
Perlice wykazują instynkt stadny, chętnie trzymają się swej grupy. Bardzo efektownie wygląda stadko perlic przechadzających się po wybiegu. Perlica domowa wykazuje dużą płochliwość wynikającą z jej naturalnego instynktu. W razie niebezpieczeństwa potrafi wznieść się wysoko, lata szybko, ale tylko na krótkie odległości o czym decydują małe skrzydła.
W okresie lęgowym ptaki te dobierają się w pary i żyją w monogamii. Gniazda zakładają na ziemi jeżeli nie w kurniku to w miejscach zakrzaczonych lub osłoniętych wysoką roślinnością. Czasem kilka niosek składa jaja do jednego gniazda. Perlice znoszą jaja od wczesnej wiosny do sierpnia. Jeżeli jaja z gniazda są podbierane perliczka może znieść do 60 jaj, jeżeli zostają w gnieździe to perliczka może je wysiadywać. Jaja wysiaduje tylko samica natomiast pisklętami opiekują się oboje rodzice.
Liczne obserwacje pozwalają stwierdzić, iż ptaki te jak żadne inne potrafią bardzo szybko rozpoznać swych właścicieli i domowników. Reagują na nieznane im osoby głośno skrzecząc i płosząc się. Głos mają bardzo donośny - tym donośniejszy im bardziej czują się zagrożone.

U tych ptaków głos pełni ważną rolę. Osobniki niższe w hierarchii stada pełnią rolę obserwatorów i w razie niebezpieczeństwa ostrzegają stado - krzycząc. Głosem komunikują się między sobą niemal bez przerwy, nawet w trakcie jedzenia. Swym donośnym głosem ostrzegają także inne ptaki na podwórku przed krążącym jastrzębiem lub odstraszają gryzonie. Kury i perlice żyjące razem w zagrodzie nie przepędzają się i razem podchodzą do koryta.
Łąki, sady, wszelkiego rodzaju duże powierzchnie są znakomitym miejscem na wybieg dla perlic. Perlice żerują na nich bardzo intensywnie. Zjadają rośliny i duże ilości bezkręgowców szczególnie w okresie znoszenia jaj. Chętnie zjadają stonkę ziemniaczaną. Młode dokarmiane mieszanką śrut zbożowych mogą w 13-15 tygodniu życia osiągnąć masę ponad 1,5kg.

W okresie letnim kiedy perlice korzystają z wybiegu dokarmianie ich ograniczyć można do podania ziarna zbóż: pszenicy, jęczmienia i wody. Z obserwacji własnych wynika, że po sypnięciu paszy pierwsze przy karmidłach pojawiają się osobniki dorosłe, później młode. Dokarmianie i pojenie powinno odbywać się zawsze w pobliżu kurnika rano oraz przed nocą. Tak dokarmiane młode perlice nauczą się nocować w kurniku a później składać tam jaja.
Warunki utrzymania perlic są bardzo podobne do tych jakich wymagają kury. Utrzymanie kur i perlic w jednym pomieszczeniu nie stwarza problemów. Ptaki obu gatunków korzystają z tych samych poideł, a także ze wspólnych grzęd. Zachowanie perlic przy wyborze wysokości grzędy jest specyficzne. Osobniki młode siadają zawsze na najwyższych szczeblach grzędy, starsze siadają niżej.

Zachowanie takie można tłumaczyć:
a)mniejszą masą ciała młodych ptaków, która pozwala wspiąć się wyżej,
b)dorosłe perlice mają mniejsze wymagania temperatury w czasie snu niż młode (młodym jest wyżej cieplej),
c) silnym instynktem opiekuńczym dorosłych nad młodymi (wyżej jest bezpieczniej).
Do walorów użytkowych tych ptaków zaliczyć można ich bardzo wartościowe jaja i mięso. Jaja perlicze uznane są za bardziej wartościowe niż kurze. W dawnych latach podawano je osobom wrażliwym na rodzaj pokarmu i ozdrowieńcom w sanatoriach. Z młodych, ale także dorosłych perlic rosół jest smaczny i klarowny. Mięso perlic smakiem przewyższa mięso brojlerów kurzych. Pióra mogą być wykorzystywane do ozdabiania sukien i kapeluszy, robi się z nich kwiaty ponieważ łatwo się barwią. Intensywny chów perlic populamy obecnie we Francji w Polsce zanikł w latach 70. Jest nadzieja, że ptaki te wkrótce będą bardziej popularne w Polsce gdyż wiele osób dopytuje się gdzie można nabyć jednodniowe lub odchowane perlice.


mgr inż. Katarzyna Michalak Katedra Drobiarstwa Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie




POWRÓT

STRONA GŁÓWNA