Pancerniki

Kiedy pierwsi hiszpańscy badacze zobaczyli małe biegające zwierzęta pokryte pancerzem nazwali je armadillos (po hiszp. armada - broń)

Rodzina pancernikowatych (Dasypodidae) charakteryzuje się tym, że okrywa skórna jej przedstawicieli jest miękkim pancerzem chrzęstnym lub często kostnym. Składa się on z czegoś w rodzaju pasów czy obręczy, a raczej półpasków, co zezwala tułowiowi na większą ruchliwość. Strona brzuszna nie jest nimi pokryta, nogi za to są opancerzone z przodu i po stronie zewnętrznej.

Pancerniki są zwierzętami nieszkodliwymi i powolnymi.

Pokryte są pancerzem złożonym z tarczek kostnych i leżących na nich tarczek rogowych połączonych ruchomo. Ta “skorupa” wytwarzana jest przez skórę. Pomiędzy tarczkami pancerza sterczą pojedyncze szczecinowate włosy. Tylko zewnętrzna powłoka ciała i kończyny są całkowicie opancerzone, brzuszna powierzchnia okryta jest miękką owłosioną skórą.

Pożywienie ich składa się głównie z owadów, robaków, ślimaków, padliny czasem z substancji roślinnych. Prowadzą nocny tryb życia. Podczas dnia ukrywają się w kotlinach lub wygrzebanych przez siebie norach lub tunelach. Korytarze te znajdują się nieraz tak gęsto jeden obok drugiego, jak u nas nory lisów. Swoją norę chętnie zakłada przy termitierach lub mrowiskach ze względu na bliskość pożywienia. Ojczyzną pancerników są ubogie w rośliny piaszczyste równiny i lasy strefy równikowej Ameryki Południowej. Chociaż na pierwszy rzut oka pancerz zwierzęcia wydaje się dostatecznym zabezpieczeniem przed drapieżnikami w rzeczywistości jest on łatwą zdobyczą.

Pancerniki dzieli się na trzy podrodziny. Przedstawicielem podrodziny Dasypodinae jest pancernik długoogonowy (Dasypus novemcinctus) zamieszkujący pierwotne puszcze. Długość jego ciała wynosi 40-45 cm. Ubarwienie skóry ma ciemnoszare lub brunatne. Pancerz ma bardzo twardy złożony z dwóch części ruchomo złączonych ze sobą z których jedna osłania okolicę grzbietową a druga okolicę ramieniową.

Pancerz stanowią łuski kostne pokryte warstwą rogową. Grzbiet pokryty jest ruchomo połączonymi płytkami pancerza. Pozostałe części zbudowane są z ruchomych płyt.
Z uwagi na fakt, że buduje tunele lub przeciska się przez gęste zarośla siła jego mięśni jest nadzwyczajna. Ma nieokreślone pory lęgowe, ciężarna samica potrafi wstrzymać rozwój płodu i poczekać na sprzyjające warunki środowiskowe.

Pancerniki narażone są na zagładę w ich naturalnych ekosystemach. Największym jednak zagrożeniem jest degradacja środowiska, która z całą pewnością oddziaływuje na zwierzęta charakteryzujące się wysoce wyspecjalizowanym ograniczonym sposobem odżywiania. Ogromne tereny Ameryki Południowej ulegają wielkim przemianom spowodowanym wypasem tysięcy stad bydła. Wycinanie i wypalanie lasów tropikalnych prowadzi do ich nieodwracalnego zniszczenia.
Przyszłość pancerników zależy od działań człowieka na rzecz ochrony naturalnego środowiska. Bez takiego wysiłku te wyspecjalizowane gatunki wyginą.


Madeleine Morales Villavicencio
Wydział Nauk o Zwierzętach SGGW




POWRÓT

STRONA GŁÓWNA