darewit Gielda Nierada Inkubatory do jaj animar terrarystyka Poid?a, karmid?a, inkubatory, siatki
(zwierz?ta, og?oszenia)
Og?oszenia, zwierz?ta,

BIEGUS INDYJSKI

(kaczka pingwin, kaczka butelkowa, biegus, ang. Indian Runners., niem. laufenten)

   Kaczki te cechują się dużą żywotnością, ruchliwością i żywym, pogodnym temperamentem. Spionowany, smukły, wydłużony tułów w kształcie butelki z długą szyją i prostokątnym ustawieniem głowy nadaje jej charakterystyczną śmieszną sylwetkę przypominającą pingwina. Krótkie, szybko poruszające się nogi i szczątkowe skrzydła uniemożliwiające fruwanie uzupełniają całość. Ciężar kaczora wynosi ok.2 kg, kaczki są nieco lżejsze. Kaczka składa od 150 do 230 jaj o ciężarze 75g i ma skłonności do zakładania gniazd i wysiadywania jaj 18 - 14 sztuk, zwłaszcza jeśli ptaki przebywają na wolnym terenie z możliwością częstych kąpieli wodnych. Ze względu na właściwości użytkowe, urodę, łatwość hodowli i łatwe do spełnienia warunki utrzymania, kaczki te są popularne w wielu krajach świata. Są również chętnie hodowane w Polsce.


   Biegusy indyjskie używano z powodzeniem do krzyżówek i utworzenia wielu nowych ras. Silnie przekazują cechę nieśności, są mało wymagające i żywotne. Zgodnie z wielu autorami obecnie znanych jest 8 - 10 odmian tej rasy różniących się barwą upierzenia (dzikie, żółte, brunatno - cętkowane, białe, kremowe, sarnie, czarne, pstrągowe, niebieskie i wielokolorowe - łaciate). Pochodzenie tej pięknej rasy kaczek będącej ozdobą każdego obejścia nie jest do końca wyjaśnione. Za prof.dr W.Rudolphem (Deutscher Kleintier-Zuchter 22., 1997r.) podajemy niektóre dane nawiązujące do pochodzenia kaczek biegusów oraz czasu i okoliczności pojawienia się ich w Europie. Pierwsze importy jako ptaki egzotyczne przekazywano do ogrodów zoologicznych i można przyjąć, że na przełomie ubiegłego i obecnego stulecia racjonalną hodowlą tych kaczek zajęli się, niezależnie od siebie, Holendrzy, Anglicy i Niemcy.

(28kB) (34kB) (31kB)

Do dzisiaj nie wiadomo jakie są powody zmiany pokroju ciała w odniesieniu do pierwotnego jaki obserwujemy wśród współczesnych biegusów. Są hipotezy mówiące o tym, że na przestrzeni wieków biegusy powstały na drodze samoistnej ewolucji wśród pierwotnych gatunków kaczek, jak i te mówiące o świadomym krzyżowaniu kaczek na drodze selektywnej hodowli.
Przypuszczalnie istnieją trzy pierwotne centra udomowienia owych kaczek: Chiny, Południowa Azja oraz Europa z niedokładnie ustaloną granicą na Uralu. Jest również trudne lub niemożliwe do określenia kiedy dokładnie kaczki te występowały w ustalonej, jednolitej postaci jako gatunek. W kilku rejonach Azji archeologowie odnaleźli ślady potwierdzające fakt, że hodowla tych ptaków miała miejsce już setki lat temu. Wiadomo również, że od kilku wieków w Chinach, ale także w Europie hodowano kaczki podobne do biegusów, lecz mocniejsze w typie. Z Południowej Azji przybyły tzw. kaczki pingwinie, które przed siedemdziesięcioma laty nazwano Malajskimi biegusami. Badania wskazują, że w pierwszej połowie poprzedniego stulecia kaczki te importowano do Europy i innych rejonów świata z Archipelagu Malajskiego. Nie wiadomo zaś dokładnie, czy na takich terenach jak np. Indie, Południowe Chiny czy na Filipinach kaczki te nie były powszechnie spotykane. Prawdopodobnie w powstaniu dzisiejszych biegusów zamieszkujących Europę poza kaczką pingwinią brały udział biegusy z Indii.
Wspomniane ptaki pokazano w 1837 roku w angielskim ogrodzie zoologicznym w Surrey. Później występowały również w innych miejscach Europy sprowadzane najprawdopodobniej z Bombaju.
Pisano o nich, że są to ptaki bardziej dziwaczne niż dekoracyjne; ze swoim "brud-nym", dziwnym, różnorodnym, szarobrunatnym ubarwieniem; ze stopami "bardziej do tyłu" niż u popularnych w tym czasie kaczek domowych. Dlatego też długo czekały na amatorów hodowli i upowszechnienia. W ostatnich dziesięcioleciach często w piśmiennictwie występowały pod nazwą - "kaczka pingwinia". W kręgu hodowców częściej używana jest nazwa indyjskiego biegusa, która zresztą od 1876 roku figuruje na kartach fachowej literatury. W 1920 roku angielski hodowca Andreae ustalił nową rasę kaczek, którą nazwał “Penquin Duck” nie wiedząc, że na początku dziewiętnastego wieku na kontynencie znajdowały się "kaczki krewniaczki". Fakt ten spowodował w kręgach hodowców spore zamieszanie. Kilka lat później kaczkę Anglika klub hodowców nazwał “Harston Duck” (The Feathered World 15 luty 1924r.). Jednakże kaczki te nie przetrwały do dziś w czystości linii i nie są niestety już hodowane.
Nazwa "indyjski biegus" została dziś skrócona do "biegus" i można przyjąć, że istnieje już 125 lat. Inne źródła wskazują, że niejaki Wirth ok. 1890 roku przywiózł z Azji do Cumberland kaczki bardzo podobne do pingwinich, które później hodowano w Północno - Zachodniej Anglii.
Rozmnażano je i krzyżowano z innymi rasami kaczek. Z kolei zaś ceniony belgijski hodowca ptaków van der Snickt kategorycznie zaprzeczył, jakoby w powstaniu biegusa brały udział kaczki angielskie i dowodzi, że późniejsze indyjskie biegusy pochodzą od kaczek niderlandzkich i belgijskich. Wiadomo, że biegusy były w Holandii. Jawa była w tym czasie holenderską kolonią i prawdopodobnie właśnie tam doszło do skrzyżowania malajskich biegusów z lądowymi kaczkami co z kolei dowodzi częścio-wej racji van der Snickta. Dziś wiemy, że krzyżując te ptaki przyczynił się do stworzenia użytkowego typu biegusa ndyjskiego. Kaczki tego typu odegrały później ważną rolę w powstaniu niebieskiej kaczki termondzkiej.
Niejaki pan Brown, który przeprowadził wiele rozmów z van der Snicktem uważa, że pierwsze importowane do Anglii biegusy pochodziły właśnie z Niderlandów, Darwin zaś wymienił wyspy Lombok i Bali jako te, na których zastano biegusy w czystej formie. Zdumiewająca była ignorancja innych autorów w stosunku do tych doniesień. Dopiero A.R.Wallace w swej pracy p.t. "Powstanie gatunku" (1859r.) opublikował poglądy Darwina twierdząc, że ten właśnie autor odnalazł na Archipelagu Malajskim kaczki o "stromej postawie" . Właśnie z Jawy i wyspy Lombok w latach 1909 i 1924 sprowadzono do Anglii kolejne biegusy. Mimo tych faktów wielu autorów nadal utrzymywała, że ojczyzną biegusów były i są Indie, tyle, że kaczki z tamtych rejonów przy identycznym wyglądzie miały zupełnie inne nazwy nie znane w ówczesnej Europie.
Jeśli spojrzymy dziś na populację kaczek indonezyjskich to raczej przyznamy rację, że ojczyzną biegusów był właśnie ten, a nie inny obszar geograficzny, mimo iż na przestrzeni 150 lat tamtejsza hodowla bardzo się zmieniła. W gazecie "The Fethered World" z 9 stycznia 1925r. dowiadujemy się: " gdy osiągają wiek 8 - 10 tygodni, tworzy się stado liczące około 1000 sztuk. Przewodnik wyrusza wraz z nimi do Botawii. Kaczki żywią się na polach ryżowych. Ta wędrówka trwa ok. 6 miesięcy. W tym czasie kaczki zaczynają znosić jaja; przewodnik zbiera je i sprzedaje wraz z naj-słabszymi z kaczek na pobliskich targach. W rezultacie dociera do Botawii z najsilniejszymi ptakami o wysokim współczynniku nieśności."

Wydaje się, że hodowla biegusów w lndonezji była możliwa na przestrzeni setek lat, ponieważ na tych dobrze rozwiniętych terenach już dawno znano metody prostej, ale wymagającej hodowli kaczek niosek. Tanabe upowszechnił zdjęcia ośmiu ras lokalnych kaczek, co pozwoliło umocnić poglądy na temat ptaków, które trafiły do Europy przed ok. 150 laty. Dwa główne typy. Tegalska i Balijska kaczka oraz te które były na Jawie są traktowane jako podstawowe rasy kaczek z tych terenów. Pozostałe różniły się między sobą kolorem ubarwienia piór, a sylwetki były na ogół podobne.
Kaczki z centralnej i zachodniej Jawy były najbardziej podobne do kaczek Tegalskich, a do nich z kolei pozostałe rasy wyspiarskie: kaczka z Tengerang, Cirebon, Magelang, Mojosari. Kaczka z Bali składa białe jaja, a nie niebieskie jak pozostałe wymienione rasy. W latach osiemdziesiątych ubiegłego stulecia William Cook rozpowszechnił wiedzę i hodowlę biegusów. Z Anglii ptaki te trafiły do USA i Niemiec w 1895r. Już w 10 lat później z racji ich niespotykanych wcześniej możliwości nieśnych stały się dość popularne. Wilhelm Busch z Mechthausen w kwietniu 1906 roku w jednym ze swoich listów pisał: "Od kilku lat mamy indyjskie biegusy niosą się dobrze, nie oddalają się od podwórza, nie są ani duże, ani tłuste i dlatego nie nadają się do pieczenia". W tym czasie w Anglii hodowano dwie linie biegusów: jedną lżejszą - kaczki te były podobne do dzisiejszych i drugą, w której zwierzęta były cięższe oraz masywniejsze, ale należy dodać, że typ ten stopniowo tracił na znaczeniu. Warto podać, że biegusy w latach dwudziestych i trzydziestych naszego stulecia uchodziły za wzorzec kaczek nieśnych. Zostały one dość wcześnie użyte do krzyżowania z innymi rasami, wśród których należy wymienić na pierwszym miejscu Campbellente. Na krótko przed rokiem 1900 w Anglii pani Camobell w Gloucestershire skrzyżowała biegusa z Rouenente oraz Stockente - kaczkę tę nazwano później Khaki Campbellente. Biegusy przyczyniły się również do powstania niemieckiej Peckingente. Dzisiaj wielu hodowców niemieckich zabiega raczej o utrzymanie rasy biegusa w czystości. Należy dodać, że jest to rasa bardzo lubiana w Niemczech, chętnie hodowana i bardzo licznie reprezentowana na wystawach.Kaczki są ważnym elementem wszystkich pokazów i wystaw ptactwa domowego. A biegusy są hodowane w wielu kolorystycznych odmianach, co w naturalny sposób podnosi ich urodę na wystawach. Wiedza na temat tych pięknych i pożytecznych kaczek jest bardzo obszerna tak samo jak i literatura dotycząca gatunków. Wydaje się, że zachowanie czystości rasy i bogatej kolorystyki u tych, już teraz raczej kaczek ozdobnych winno być myślą i dążeniem naczelnym każdej amatorskiej hodowli.


Karolina Mleczko,    Michał Lutomski

Studenci IV roku Wydz. Weterynarii S.G.G.W. w Warszawie

zdjęcia: T. Borkowski Am.Image Press.


POWRÓT

STRONA GŁÓWNA



Wydawnictwo Fauna&Flora Adres: 45-061 Opole ul. Katowicka 55. Tel. 077/402-54-32. Tel./fax: 077/402-54-31. e-mail:redakcja@faunaflora.com.pl
Redakcja gazety: zespół. Redaktor naczelny: Marek Orel, mobil 0608 527 988. Redaktor techniczny: Janusz Wach, mobil 0606 930 559. Korekta: Iwona Stefaniak.