FENOMEN JANOWA

Janów Podlaski wzmiankowany po raz pierwszy w 1423r jako wieś Porchów prawa miejskie pod nazwą Janów Biskupi uzyskał w 1465r. W 1570r miasto - siedziba biskupów łuckich liczyło 500 domów i 5000 mieszkańców. Najazd szwedzki zniszczył kompletnie Janów. Znakomite świątynie i rezydencja biskupów zamieniły się w gruzy. W Janowie przez ostatnie osiem lat swego życia mieszkał wielki Polak, twórca Konstytucji 3 - Maja, biskup Adam Naruszewicz. Jest on pochowany w zabytkowym kościele p.w. Świętej Trójcy. Obecnie cała gmina położona w Nadburzańskim Obszarze Chronionego Krajobrazu ma 6000 mieszkańców i powierzchnię 13500 ha. Tu znajdują się 200 letnie dęby w rezerwacie "Łęg Dębowy", piękna, rybna rzeka Bug z naturalnymi zakolami i starorzeczami a w samym Janowie"Zespół Pokatedralny", "Zespół Pałacowo - Parkowy", klasycystyczny "Dom Ryttów", kościół"Podominikański z dzwonnicą" i sławna na cały świat''Stadnina Koni Arabskich"na Wygodzie a w niej zabytkowe, unikalne stajnie: Woroncowska, Zegarowa, Wyścigowa i piękna brama wjazdowa.


Stadnina Koni jako obiekt państwowy powstała w 1817r. W latach 1842 - 1848 zbudowano klasycystyczne stajnie projektu architekta Henryka Marconiego, które do dziś wraz z otaczającym parkiem i końmi stanowią o niepowtarzalnej urodzie tego miejsca. Niezwykle ciekawe są koleje losów ponad 180 letniej stadniny w Janowie, która przeżyła dwa powstania, wielokrotne ewakuacje i całkowite utraty materiału hodowlanego. Najcenniejsze klacze - matki czystej krwi arabskiej pochodzące ze stadniny Dzieduszyckich w Jezupolu przybyły do Janowa w 1920r. Były to: Gazela 11 ur.1914r, Mlecha ur.1914r, Pomponia ur. 1902r i jej córka Zulejma ur 1914r. Klacze te wywodziły się z prostej linii żeńskiej od pereł hodowli arabskiej sprowadzonych do Polski z pustyni arabskich w roku 1845 przez Juljusza Dzieduszyckiego. Wszystkie te klacze wywodziły się z rodu najbardziej urodziwego Kuhailan.

II Wojna Światowa była kolejną klęską dla znajdującej się w rozkwicie stadniny . Większość koni wywieźli Rosjanie na wschód, a reszta rozproszyła się w czasie ewakuacji. Po wojnie dzięki wysiłkowi oddanych pracowników powróciły do kraju 3 ogiery, 30 klaczy i 12 źrebaków. Mimo tak wielu trudności od kilkudziesięciu lat stadnina w Janowie wywiera olbrzymi wpływ na światową hodowlę koni arabskich a stado matek liczące 70 sztuk należy do najcenniejszych na świecie. W raz z końmi sprowadzonymi kilka stuleci temu przez polskich arystokratów wprost z Arabii sprowadzono także sztukę hodowli, układania oraz wielką fascynację tymi zwierzętami. Pokolenia polskich hodowców pracowały nad udoskonaleniem rasy konia arabskiego tak, że stał się on znany i ceniony w Europie i Azji. Już w roku 1864 sułtan turecki zakupił dwa ogiery z hodowli Branickich do swej stadniny w Istambule. A pierwszego ogiera arabskiego sprzedał do stadniny wschodnio-pruskiej w Weedern w 1800r wielki hetman koronny Seweryn Rzewuski. W ciągu 50 lat XIX wieku sami Braniccy sprzedali ponad 2000 koni arabskich. Jakość i liczba najpiękniejszych koni arabskich jakie posiadamy w Polsce stanowi o naszej potędze w ich hodowli. A polskie araby należą do naszej najlepszej oferty eksportowej.

Uświadomienie sobie tych faktów opartych na głębokim dziedzictwie narodowym stało się ideą przewodnią promocji zarówno hodowli jak i aukcji w Janowie odbywających się raz w roku, pierwsza w l970r., a od 1980r pod nazwą ‘Polish Prestige’. Zorganizowanie aukcji, od 1979r odbywa się w tym samym czasie wspaniały Polski Narodowy Pokaz Koni Arabskich Czystej Krwi, zdobycie sponsorów, a co najważniejsze gości potencjalnych klientów na zakup koni, nie należało i nadal nie należy do łatwych. Jak pisze M. Grzybowski główny aukcjoner, projektodawca wielu udoskonaleń i uzupełnień, dusza i spirytus arabskiego święta w dodatku specjalnym ‘Araby w Polsce’ przed 30-tą kolejną aukcją: Aby do siermiężnego kraju za żelazną kurtyną przyciągnąć ludzi z najbogatszych sfer tego świata, trzeba było ich przekonać, że oferowany produkt nie ma sobie równych, a co więcej, że mógł on powstać tylko w Polsce, dzięki olbrzymim wysiłkom pokoleń polskich hodowców.

Wiadomo, że ta promocja udała się, a dokonała dzięki wielu nawiedzonym ludziom z dawnego Animexu, stadnin, Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, Polish Prestige, wielu osobom prywatnym i anonimowym.
Obecnie aukcja Polish Prestige wraz z całym Festiwalem - Letnia Gala Koni Arabskich Polish Arabian Summer Festival odbywająca się pod patronatem Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej jest na większą imprezą promocyjno-handlową dla koni arabskich na Świecie.

Znowu przytoczę za M. Grzybowskim: ‘Sprzedajemy najlepsze konie i ciągle najlepsze konie mamy. Pomimo zawirowań koniunkturalnych, pomimo upadku wielu prywatnych stadnin na świecie, do Polski, do Janowa przyjeżdżają wciąż nowi klienci. Godło Teraz Polska otrzymują różne produkty, jednakże w historii polskiego eksportu nie było produktu, który miałby takie światowe poważanie i respekt. Reżyser Mike Nichols, piosenkarz Kenny Rogers, multimiliarder Armand Hammer, dziesiątki znanych osobistości oraz setki zupełnie nieznanych trafia do Polski tylko i wyłącznie dla polskich koni arabskich. Dopiero po przyjeździe odkrywają oni, że jest to piękny kraj o bogatej historii i kulturze. Festiwal jest też po to aby przeciętny Polak dowiedział się, że Polska może być dumna ze swoich koni i stadnin, które docenia cały świat.

Festiwal w Janowie Podlaskim w skład którego obecnie wchodzi Narodowy Pokaz Koni Arabskich Czystej Krwi 7 klas w tym Czempionat Klaczy Młodszych, Czempionat Klaczy Starszych i Czempionat Ogierów Starszych, Specjalny pokaz koni hodowlanych, Przegląd koni zgłoszonych na aukcję i Aukcja; jest prawdziwym świętem dla wszystkich miłośników koni arabskich oraz jest elementem oceny hodowlanej naszych arabów.
Polski Związek Hodowców Koni Arabskich działa na rzecz utrzymania wysokiego poziomu hodowli koni arabskich, dalszego jej rozwoju oraz wspiera wszelkie inicjatywy w tym kierunku. Polska ma obietnicę, że Światowa Organizacja Konia Arabskiego /WAHO/ powstała w 1967r przy aktywnym współudziale Polski, jeden ze swych najbliższych kongresów odbywających się co dwa lata w różnych krajach członkowskich a skupiających 500 - 600 bardzo wpływowych osób zorganizuje właśnie w Polsce.

Najstarsza w kraju czynna do dziś stadnina koni arabskich, pięknie położona na przedmieściu założonego w XV w Janowa Biskupiego wraz z ocalałymi zabytkami i oddanymi sprawom tych okolic pracowitymi, życzliwymi ludźmi składają się na prawdziwy fenomen Janowa Podlaskiego dni dzisiejszych.



Tomasz Borkowski




POWRÓT

STRONA GŁÓWNA